بازی کردن با سگ فرصتی برای تحرک، بو کشیدن، یادگیری و ارتباط است؛ قرار نیست حیوان را تا مرز خستگی بدوانیم. بازی مناسب باید با سن، سلامت، جثه و علاقهٔ همان سگ هماهنگ باشد. یک سگ از آوردن توپ لذت می‌برد و دیگری جست‌وجوی غذا یا تعامل آرام را ترجیح می‌دهد.

در این راهنما هفت بازی قابل تنظیم برای خانه و فضای امن بیرون را مرحله‌به‌مرحله مرور می‌کنیم. اگر سگ ناگهان تمایلش به بازی را از دست داده، لنگ می‌زند یا هنگام حرکت درد دارد، ابتدا علت را بررسی کنید. بازی جای درمان درد، اضطراب جدایی یا مشکل رفتاری جدی نیست.

بازی کردن با سگ با حلقه اسباب‌بازی در فضای سبز
اسباب‌بازی باید متناسب با اندازهٔ دهان و شیوهٔ بازی سگ انتخاب شود.

قواعد بازی کردن با سگ پیش از شروع

محیط را از اشیای شکستنی، خوراکی نامناسب و قطعات قابل بلع خالی کنید. سطح لغزنده، پله و مسیر خودرو جای مناسبی برای تعقیب توپ نیستند. در فضای باز از محدودهٔ امن استفاده کنید و روی فرمان برگشتِ تمرین‌نشده حساب نکنید.

بازی را با دعوت آغاز کنید و حق انتخاب بدهید. روی برگرداندن، دور شدن، بدن سفت یا تلاش برای پنهان شدن می‌تواند نشانهٔ نیاز به فاصله باشد. در مقالهٔ رفتارشناسی سگ با تفسیر مجموعهٔ نشانه‌ها آشنا شوید. کودکان باید زیر نظارت فعال بزرگسال باشند؛ تعقیب کودک و کشتی گرفتن خشن بازی مناسبی نیست.

از پاداش، تشویق کلامی یا ادامهٔ بازی برای یادگیری استفاده کنید. فریاد، ترساندن یا گرفتن اجباری وسیله اعتماد را کم می‌کند. مبادلهٔ اسباب‌بازی با پاداش و آموزش تدریجی «رها کن» بهتر از کشیدن آن از دهان است.

۱. پیدا کردن خوراکی؛ شروع آسان با بویایی

  1. چند تکه از سهم مجاز غذای سگ را در فاصلهٔ نزدیک و جلوی چشمش بگذارید.
  2. با عبارتی ثابت مثل «پیداش کن» اجازه دهید آن‌ها را پیدا کند.
  3. وقتی روش را فهمید، خوراکی را در جای کمی پنهان اما قابل دسترس قرار دهید.
  4. اگر گیج شد، بازی را آسان‌تر کنید؛ هدف موفقیت و جست‌وجوست.

خوراکی را داخل پریز، زیر وسیلهٔ سنگین یا در جایی که سگ مجبور به جویدن پارچه و مقوا شود پنهان نکنید. در خانهٔ چندسگی، برای جلوگیری از رقابت بر سر غذا، فضای جداگانه فراهم کنید.

۲. برو و بیار؛ از فاصلهٔ کوتاه

توپ یا وسیلهٔ مناسب را ابتدا روی زمین و در فاصلهٔ کم حرکت دهید. نگاه کردن، نزدیک شدن و برداشتن آن را پاداش بدهید. سپس سگ را به برگشت دعوت کنید و در مقابل رها کردن وسیله، جایزه یا اسباب‌بازی دوم ارائه دهید.

اگر با توپ فرار کرد، دنبالش ندوید تا ناخواسته بازی تعقیب شما شکل نگیرد. تمرین را کوتاه‌تر و مبادله را جذاب‌تر کنید. هر سگ لازم نیست فچ را دوست داشته باشد. پرتاب بلند، توقف ناگهانی و تکرار دویدن شدید برای همه مناسب نیست؛ به‌خصوص در تولهٔ در حال رشد یا سگ دارای مشکل مفصلی.

برای پیدا کردن آسان‌تر وسیله، تضاد آن با زمینه مهم است. راهنمای بینایی و تشخیص رنگ در سگ کمک می‌کند رنگ اسباب‌بازی را کاربردی‌تر انتخاب کنید.

۳. بازی کشیدنی با فشار ملایم

وسیله‌ای بلند و سالم انتخاب کنید تا دست از دهان فاصله داشته باشد. آن را نزدیک ارتفاع طبیعی سر سگ نگه دارید، با حرکت آرام بازی کنید و اجازه دهید گاهی برنده شود. بردن بازی به معنی «مسلط شدن» سگ بر صاحب نیست.

سگ را با وسیله از زمین بلند نکنید، گردنش را ناگهانی نکشید و در زمان درد دندان یا تعویض دندان‌های توله احتیاط کنید. اگر دندان با دست تماس پیدا کرد، آرام بازی را متوقف کنید و پس از مکث، با شدت کمتر ادامه دهید. نگهبانی از وسیله یا تهدید هنگام نزدیک شدن، نیازمند کمک مربی مبتنی بر پاداش یا دامپزشک رفتارشناس است.

۴. پازل غذایی؛ ذهن فعال بدون دویدن زیاد

پازل را در ساده‌ترین حالت شروع کنید تا خوراکی به‌آسانی خارج شود. پس از چند تجربهٔ موفق، فقط یک بخش را دشوارتر کنید. اگر سگ وسیله را می‌جود، می‌شکند یا کلافه می‌شود، سطح بازی مناسب نیست.

سگ در حال استفاده از اسباب‌بازی پازل غذایی
پازل جدید را نخست زیر نظارت امتحان کنید و سهم خوراکی را از غذای روزانه حساب کنید.

هر اسباب‌بازی غذایی برای تنها گذاشتن سگ مناسب نیست. ایمنی آن به جنس، اندازه و رفتار همان حیوان بستگی دارد. قطعات جداشونده یا وسیله‌ای که قبلاً آسیب دیده را در دسترس نگذارید.

۵. قایم‌موشک ساده در خانه

یک نفر سگ را آرام همراهی کند و نفر دیگر ابتدا در جایی نزدیک و آسان قرار بگیرد. نام سگ را صدا کنید و پس از پیدا شدن، با پاداش یا تعامل دلخواهش پاسخ دهید. به‌تدریج فاصله را بیشتر کنید، اما او را در خانهٔ ناآشنا یا پشت در بسته تنها و مضطرب نکنید.

در نسخهٔ انفرادی می‌توانید یک اسباب‌بازی آشنا را پنهان کنید. این بازی تمرین جست‌وجوست، نه آزمایش تحمل تنهایی؛ سگی که هنگام ناپدید شدن شما وحشت می‌کند به برنامهٔ درمانی مناسب نیاز دارد.

۶. لمس هدف با بینی

کف دست را در فاصلهٔ نزدیک و بدون فشار مقابل سگ بگیرید. وقتی با بینی به آن نزدیک شد یا تماس کوتاهی برقرار کرد، علامت تشویق بدهید و پاداش ارائه کنید. چند تکرار کوتاه کافی است؛ سپس می‌توانید نشانهٔ کلامی ثابتی اضافه کنید.

دست را به بینی نکوبید و صورت حیوان را نگیرید. این بازی برای ایجاد یک رفتار ساده و همکاری مفید است و می‌تواند بخشی از آموزش حرکت آرام به نقطه‌ای مشخص باشد. برای سگ ترسو، فاصله و سرعت را با راحتی خودش تنظیم کنید.

۷. مسیر سادهٔ زمینی به‌جای پرش بلند

با چند نشانهٔ ثابت، مسیر راه رفتن آرام بسازید؛ مثلاً دور یک مخروط نرم حرکت کنید یا از میان دو وسیله با فاصلهٔ کافی عبور کنید. سطح باید غیرلغزنده باشد و ابزار واژگون نشود. موفقیت را پاداش بدهید و سگ را با کشیدن قلاده مجبور به عبور نکنید.

پرش رقابتی، فریزبی با جهش بلند و موانع مرتفع نیازمند آمادگی بدنی و آموزش تخصصی‌اند. برای توله‌ها زمان بلوغ اسکلتی بر اساس جثه متفاوت است؛ صرف رسیدن به یک سن عمومی مجوز ورزش سنگین نیست. دربارهٔ سگ سالمند یا دارای بیماری مفصل، نوع فعالیت را با دامپزشک هماهنگ کنید.

مدت، تجهیزات و علائم توقف در بازی کردن با سگ

یک مدت ثابت برای همه وجود ندارد. از جلسه‌های کوتاه با مکث شروع کنید و پیش از خستگی پایان دهید. هدف ادامه‌پذیری و لذت است. پس از فعالیت، فرصت آرام شدن، آب و استراحت بدهید؛ مقالهٔ خواب و استراحت سگ مکمل این برنامه است.

وضعیت انتخاب بهتر
فضای کوچک یا روز کم‌تحرک جست‌وجوی بویایی، پازل ساده و لمس هدف
سگ بالغ سالم در محیط امن برو و بیار کوتاه یا بازی کشیدنی ملایم
توله، سالمند یا حیوان دارای محدودیت حرکتی فعالیت کم‌فشار و برنامهٔ متناسب با نظر دامپزشک

له‌لهٔ شدید، کند شدن، لنگش، دور شدن یا بی‌علاقگی علامت ادامه دادن نیست. در گرما فعالیت شدید را محدود کنید. آب عمیق را هم برای سگ بالغ خودبه‌خود امن فرض نکنید و سگ را هرگز برای یادگیری شنا به آب نیندازید.

در بخش اسباب‌بازی سگ اندازهٔ توپ، مقاومت و نبود قطعات قابل بلع را بررسی کنید. برای پاداش، تشویقی مناسب سگ را متناسب با رژیم و در مقدار محدود انتخاب کنید؛ بخشی از غذای روزانه هم می‌تواند پاداش باشد. پیش و پس از بازی، پارگی، نخ رهاشده یا قطعهٔ لق را چک کنید.

پرسش‌های رایج درباره بازی کردن با سگ

آیا بازی اضطراب جدایی را درمان می‌کند؟

بازی و فعالیت مناسب کمک‌کننده‌اند، اما درمان اختصاصی اضطراب جدایی نیستند. خسته کردن شدید جای برنامهٔ رفتاری را نمی‌گیرد.

آیا باید همیشه در طناب‌کشی برنده شویم؟

خیر. تعامل ایمن، مکث و رها کردن آموخته‌شده مهم‌تر از برد و باخت‌اند.

آیا همهٔ وسایل بعد از بازی باید جمع شوند؟

وسایل آسیب‌دیده یا نیازمند نظارت جمع شوند. دسترسی به وسایل مناسب می‌تواند بر اساس ایمنی و رفتار سگ تنظیم شود؛ محرومیت کامل قانون عمومی نیست.

منابع آموزشی

پیشنهاد پت پارس