انتقال بیماری از انسان به سگ در بعضی عفونت‌ها ممکن است، اما این به معنی انتقال همه بیماری‌های انسانی یا بیمارشدن قطعی سگ نیست. نوع عامل بیماری، تماس نزدیک و شرایط فرد و حیوان اهمیت دارند. شباهت علائم هم به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که یکی بیماری را به دیگری منتقل کرده است.

اگر بیمار هستید، به‌جای مصرف خودسرانه دارو برای سگ یا ضدعفونی‌کردن بدن او، تماس نزدیک را مدیریت کنید و بهداشت دست و وسایل را رعایت کنید. برای بیماری مشخص یا ظهور علائم در سگ، پزشک و دامپزشک باید از وجود حیوان در خانه و سابقه تماس آگاه باشند.

۱. انتقال بیماری از انسان به سگ یعنی چه؟

وقتی یک عامل عفونی از انسان به حیوان منتقل می‌شود، از انتقال معکوس بیماری میان انسان و حیوان صحبت می‌کنیم. با این حال، دو عضو یک خانه ممکن است از منبع مشترکی مثل محیط یا غذای آلوده بیمار شوند؛ هم‌زمانی بیماری لزوماً مسیر انتقال را مشخص نمی‌کند.

به همین دلیل، فهرست‌های طولانی بدون منبع یا عدد ثابت برای «تمام بیماری‌های قابل انتقال» راهنمای مناسبی برای تصمیم روزمره نیستند. تشخیص نوع عفونت و میزان خطر به بررسی حرفه‌ای نیاز دارد. وجود این احتمال به‌تنهایی دلیلی برای کنارگذاشتن حیوان یا صرف‌نظرکردن از سرپرستی نیست.

۲. چه نمونه‌هایی مستند هستند؟

ویروس عامل کووید–۱۹

بر اساس راهنمای CDC، سگ‌ها و گربه‌هایی در جهان به ویروس عامل کووید–۱۹ آلوده شده‌اند که بیشتر پس از تماس نزدیک با فرد بیمار بوده است. اگر کووید دارید یا به آن مشکوک هستید، تماس نزدیک با حیوان را مانند تماس نزدیک با افراد دیگر محدود کنید. به سگ ماسک نزنید و بدن او را با الکل یا مواد ضدعفونی‌کننده پاک نکنید.

قارچ پوستی یا درماتوفیتوز

«کرم حلقوی» برخلاف نامش بیماری قارچی است. بعضی عوامل آن می‌توانند میان انسان و حیوان یا از طریق وسایل و سطوح آلوده جابه‌جا شوند. ریزش مو یا ضایعه پوستی به‌تنهایی تشخیص قطعی نیست. اگر در خانه مورد تأییدشده‌ای وجود دارد، پزشک و دامپزشک را مطلع کنید تا بررسی فرد، حیوان و محیط هماهنگ باشد.

درباره عفونت‌های دیگر، نباید گزارش محدود را به خطر شایع برای همه سگ‌ها تعمیم داد. سرماخوردگی، آنفلوانزا و هر سرفه‌ای یک بیماری واحد نیستند؛ از روی نام عامیانه بیماری، انتقال یا درمان حیوان را تعیین نکنید.

۳. وقتی سرپرست بیمار است چه کنیم؟

  • اگر امکان دارد، مراقبت‌های نزدیک را موقتاً به فرد سالمی بسپارید که با سگ آشناست.
  • پیش و پس از آماده‌کردن غذا، رسیدگی به وسایل و تماس با حیوان دست‌ها را بشویید.
  • در بیماری‌های قابل انتقال، از بوسیدن، تماس صورت‌به‌صورت، اشتراک غذا و لیسیدن صورت جلوگیری کنید.
  • آب، غذا، فرصت دفع و استراحت سگ را طبق روال مناسب ادامه دهید.
  • برای مدت و نوع محدودیت تماس، از راهنمای بیماری مشخص و نظر متخصص پیروی کنید.

محدودکردن تماس نباید به محروم‌کردن سگ از مراقبت تبدیل شود. پیشاپیش مشخص کنید چه کسی غذا، پیاده‌روی و نظافت را انجام می‌دهد. اگر تنها زندگی می‌کنید، درباره راه عملی مراقبت با پزشک و دامپزشک مشورت کنید.

۴. بهداشت وسایل برای کاهش انتقال بیماری از انسان به سگ

تمیزکردن و ضدعفونی‌کردن یک کار واحد نیستند. ابتدا آلودگی قابل مشاهده را با روش مناسب جنس وسیله پاک کنید؛ در صورت نیاز، ماده ضدعفونی‌کننده را طبق برچسب، زمان تماس و دستور آبکشی استفاده کنید. مواد شوینده را با هم مخلوط نکنید و تا پایان کار و خشک‌شدن مناسب، حیوان را از محل دور نگه دارید.

ظرف آب و غذا، جای خواب و وسایل پرتماس باید قابل نظافت باشند. هنگام انتخاب ظرف آب و غذای سگ، به امکان شست‌وشوی کامل و جنس سالم توجه کنید؛ ترک و بخش‌های دشوار برای نظافت را بررسی کنید. خرید ظرف جدید به‌تنهایی از عفونت پیشگیری نمی‌کند.

محصولات بهداشت و نظافت سگ را فقط برای کاربرد درج‌شده مصرف کنید. شامپو، دستمال حیوان و ضدعفونی‌کننده سطوح قابل جایگزینی با یکدیگر نیستند. برای بیماری عفونی تأییدشده، روش پاک‌سازی محیط را از دامپزشک بپرسید.

۵. چه علائمی در سگ نیاز به مراجعه دارند؟

سرفه، ترشح بینی، بی‌حالی، کاهش اشتها، استفراغ، اسهال یا ضایعه پوستی می‌توانند علت‌های مختلفی داشته باشند. اگر پس از بیماری یکی از افراد خانه ایجاد شده‌اند، این سابقه را هنگام تماس با کلینیک بیان کنید. پیش از مراجعه حضوری هماهنگ کنید تا در صورت نیاز، ترتیب مناسب پذیرش مشخص شود.

معاینه دامپزشکی برای بررسی احتمال انتقال بیماری از انسان به سگ
تشخیص علت علائم با معاینه و در صورت نیاز آزمایش انجام می‌شود.

دشواری تنفس، ضعف شدید، بیهوشی یا ناتوانی در نگه‌داشتن آب نیاز به رسیدگی فوری دارد. برای توله، سگ سالمند یا حیوان دارای بیماری زمینه‌ای زودتر راهنمایی بگیرید. مقاله علائم خطر و مراقبت پزشکی سگ اطلاعات تکمیلی دارد؛ اگر کاهش وزن توله مطرح است، راهنمای بررسی علت کمبود وزن توله سگ را هم ببینید.

۶. آنتی‌بیوتیک و مکمل، سپر عمومی پیشگیری نیستند

آنتی‌بیوتیک برای عفونت‌های باکتریایی مشخص و با تجویز دامپزشک استفاده می‌شود؛ داروی تقویت سیستم ایمنی نیست و ویروس‌ها را درمان نمی‌کند. باقیمانده داروی خودتان یا حیوان دیگر را به سگ ندهید. داروی انسانی ممکن است برای حیوان نامناسب یا سمی باشد و مقدار مصرف نیز قابل حدس نیست.

غذای کامل، مراقبت منظم و واکسیناسیون متناسب با برنامه دامپزشک برای سلامت اهمیت دارند، اما هیچ غذا، مکمل یا واکسنی در برابر همه عوامل عفونی ایمنی کامل ایجاد نمی‌کند. اگر دارویی تجویز شد، مقدار و مدت آن را طبق نسخه اجرا کنید و برای سؤال درباره روش خوراندن، راهنمای دادن دارو به حیوان خانگی را در کنار دستور دامپزشک بخوانید.

چک‌لیست آماده برای گفت‌وگو با دامپزشک

زمان شروع بیماری فرد، تشخیص تأییدشده در صورت وجود، نوع تماس با سگ، زمان شروع علائم حیوان، وضعیت اشتها و دفع و فهرست داروهای مصرفی را یادداشت کنید. این اطلاعات به ارزیابی کمک می‌کنند؛ از برچسب‌زدن یک بیماری خاص به سگ پیش از بررسی خودداری کنید.

پرسش‌های رایج انتقال بیماری از انسان به سگ

آیا هر سرماخوردگی من به سگ منتقل می‌شود؟

خیر. عامل بیماری اهمیت دارد و نمی‌توان همه عفونت‌های تنفسی را یکسان دانست. در زمان بیماری، رعایت بهداشت و محدودکردن تماس بسیار نزدیک کار معقولی است.

آیا باید بدن سگ را ضدعفونی کنم؟

خیر. الکل، وایتکس و ضدعفونی‌کننده سطوح برای پاک‌کردن بدن حیوان نیستند. نظافت بدن باید با روش مناسب حیوان انجام شود.

اگر خودم آنتی‌بیوتیک می‌خورم به سگ هم بدهم؟

خیر. نیاز حیوان به دارو باید جداگانه بررسی و نسخه مخصوص او صادر شود.

آیا لازم است سگ بی‌علامت را آزمایش کنیم؟

تصمیم به نوع تماس و بیماری بستگی دارد. دامپزشک با اطلاع از شرایط، نیاز به معاینه یا آزمایش را تعیین می‌کند.

منابع

پیشنهاد پت پارس